برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )
375
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )
آنها گرزهاى متداول « 79 » ويژه طبرستان و نيز تبرزين را مىشناختند . « 80 » تهيّه سلاح در كارگاههاى گسترده صنعتى « 81 » صورت مىگرفت و توسط تجارت وسيع اسلحه پخش مىشد . « 82 » ( در يك وضع حاد اضطرارى در بردعه در قفقاز سلاحهاى دفنشده همراه وارگها ( « روسها » ) را مجددا از خاك بيرون آوردند و آنها را دوباره به كار گرفتند ) . « 83 » براى محافظت جنگجويان سپر ( اغلب از چرم ) با تزئينات فلزى ، « 84 » زره « 85 » كه فقط تا حدّى سينه را مىپوشاند ، « 86 » و گهگاه نيز از سيم بافته شده بود ، « 87 » و كلاهخود از آهن يا چرم . به كار مىگرفت . حفاظت سپاه در مقابل تغييرات جوى توسط چادر و تجهيزات ويژه زمستانى ( آلت الشّتاء ) « 88 » تضمين مىشد . علاوه بر پيادهنظام ، سوارهنظام بهويژه مورد توجه بود . بهعنوان حيوان سوارى علاوه بر اسب ( در حملات سريع حتى اسبهاى پستى ) ، « 89 » همچنين شتر ( به ويژه باختريابى آن ) به كار مىرفت . « 90 » براى حمل بار ، از الاغ ، « 91 » قاطر و گاو نر
--> - [ ؟ عشارى ] در دست داشت . ( 79 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 697 ( سال 66 ه / 86 - 685 م در خراسان بين اعراب ) . Wellhausen , Arab . 314 . ( 80 ) . نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 70 ( سال 161 ه / 778 م در بخارا ) ؛ طبرى : تاريخ 1 ، ص 2462 ( سال 16 ه 637 م حوالى جلولاء ) . ( 81 ) . رجوع كنيد به سطور آخر مبحث « صنعتگرى » در كتاب حاضر . ( 82 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 1189 ( سال 87 ه / 706 م قتيبه در مرو ) . ( 83 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 135 . ( 84 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 145 ( حدود سال 199 ه / 815 م در طبرستان ) . ( 85 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 1180 ( سال 86 ه / 705 م ) . ( 86 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 145 ( حدود سال 199 ه / 815 م در طبرستان ) . ( 87 ) . به طور كلى در اينباره رجوع كنيد به Kremer , C . G . II 284 f . ( 88 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 147 ( سال 423 ه / 1032 م در غزنه ) . ( 89 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 994 ( سال 76 ه / 96 - 695 م از اسپهان ) ؛ ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 59 ( سال 112 ه / 31 - 730 م در هجوم خزران به قفقاز ) . ( 90 ) . طبرى : تاريخ 3 ، ص 1894 ( يعقوب صفارى ) ؛ مسعودى : مروج الذهب ، ج 8 ، ص 45 ، 55 . - Fries 27 - 29 , 40 - 43 ( 91 ) . مسعودى : مروج الذهب ، ج 8 ، ص 55 ؛ طبرى : تاريخ 3 ، ص 1894 ، ( سال 261 ه / 76 - 875 م ) .